Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 319/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về thiết bị giám sát hành trình (GSHT), thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe và khoang chở khách trên phương tiện giao thông đường bộ. Đây là bước đi quan trọng nhằm siết chặt quản lý an toàn vận tải, trong đó điểm nhấn là yêu cầu các thiết bị phải tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích tự động hành vi tài xế.

Dưới đây là tóm tắt những nội dung đáng chú ý nhất về thời gian, loại phương tiện và yêu cầu thiết bị theo quy định mới.

1. Hiệu lực thi hành và các mốc thời gian áp dụng

Nghị định chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày **01/07/2027**. Tuy nhiên, các điều khoản bắt buộc lắp đặt thiết bị được chia theo lộ trình cụ thể để các đơn vị vận tải kịp chuẩn bị.

Mốc 1: Từ ngày 01/07/2027 (Khi Nghị định có hiệu lực)

Bắt buộc áp dụng quy định về lắp đặt và truyền dữ liệu thời gian thực đối với các nhóm phương tiện thuộc diện phải lắp thiết bị giám sát từ trước, bao gồm:

Xe ô tô kinh doanh vận tải hàng hóa, hành khách.

Xe ô tô đầu kéo.

Xe cứu thương, xe cứu hộ giao thông đường bộ.

Mốc 2: Từ ngày 01/01/2028 (Lộ trình áp dụng mở rộng)

Đây là mốc thời gian quan trọng đối với các loại phương tiện mới được bổ sung vào diện bắt buộc phải lắp **Thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe** (Camera giám sát người lái). Cụ thể:

**Xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách dưới 08 chỗ** (không kể chỗ của người lái xe) \- Ví dụ: Xe taxi, xe công nghệ dưới 8 chỗ.

**Xe ô tô kinh doanh vận tải hàng hóa** (loại trừ xe ô tô đầu kéo đã áp dụng trước).

**Xe vận tải nội bộ** hoạt động trên đường bộ.

2. Yêu cầu bắt buộc về tính năng AI phân tích hành vi (Điểm mới cốt lõi)

Điểm đáng chú ý nhất nằm ở **Yêu cầu kỹ thuật** đối với thiết bị. Không còn đơn thuần là ghi hình và truyền dữ liệu thụ động, quy định mới đòi hỏi thiết bị phải có "bộ não".

Theo Nghị định, thiết bị giám sát trên phương tiện phải có chức năng **tự động phát hiện và cảnh báo an toàn** đối với các hành vi vi phạm hoặc gây mất an toàn của người lái xe.

Cụ thể, thiết bị phải sử dụng công nghệ phân tích hình ảnh/dữ liệu tự động (Trí tuệ nhân tạo \- AI) để nhận diện các hành vi như:

**a) Lái xe mất tập trung:** Tài xế sử dụng điện thoại, quay lưng về phía trước, hoặc không nhìn đường trong thời gian dài.

**b) Lái xe mệt mỏi, buồn ngủ:** Nhận diện qua tần suất nháy mắt, tư thế đầu, gật gù.

**c) Vi phạm TTATGT chủ quan khác:** Các hành vi được Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (do Bộ Công an ban hành) quy định cụ thể.

3. Quy định về truyền và lưu trữ dữ liệu

Nghị định siết chặt quy trình truyền dữ liệu để đảm bảo công tác giám sát "thời gian thực" của cơ quan quản lý.

**Truyền dữ liệu:** Dữ liệu hành trình, hình ảnh người lái, và hình ảnh khoang khách (đối với xe chở khách quy chuẩn) phải được truyền liên tục về máy chủ dịch vụ, sau đó đồng bộ về máy chủ của **Cục Cảnh sát giao thông (CSGT)** theo thời gian thực. Dữ liệu vi phạm phải được ưu tiên truyền ngay lập tức.

**Thời gian lưu trữ:**

Tại thiết bị: Tối thiểu **30 ngày**.

Tại máy chủ dịch vụ: Tối thiểu **01 năm** đối với dữ liệu chung, tối thiểu **03 tháng** đối với dữ liệu vi phạm.

Tại máy chủ Cục CSGT: Tối thiểu **03 năm**.

Khuyến nghị cho Doanh nghiệp vận tải và Chủ phương tiện

Việc ban hành Nghị định quy định chi tiết cho thấy sự quyết tâm của Chính phủ trong việc chuyển đổi số và nâng cao quy chuẩn an toàn giao thông đường bộ, hạn chế tai nạn do lỗi chủ quan của tài xế.

Để đảm bảo tuân thủ đúng lộ trình (đặc biệt là mốc 01/01/2028 cho các loại xe taxi, xe tải nhỏ, xe nội bộ), các doanh nghiệp và chủ phương tiện cần:

- Nghiên cứu kỹ lộ trình áp dụng đối với loại xe mình đang vận hành.

- Tìm kiếm và trang bị các thiết bị GSHT và Camera người lái **đáp ứng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới nhất**, đặc biệt là phải được chứng nhận có **tính năng AI phân tích hành vi** hợp chuẩn.